Scenario: Filipe Melo – Tekeningen & kleuren: Juan Cavia
Nederlandse uitgave: Uitgeverij Lauwert, januari
Met Ballade voor Sophie brengen de Portugese auteurs Filipe Melo en Juan Cavia een indrukwekkende graphic novel naar het Nederlands taalgebied. Oorspronkelijk verschenen bij Paquet, maar nu eindelijk toegankelijk voor een breder publiek dankzij Uitgeverij Lauwert, is dit een rijk, gelaagd en diep menselijk verhaal over kunst, falen, ambitie en zelfbedrog.
Cressy-la-Valoise, eind jaren negentig. Adeline Jourdain, journaliste bij Le Monde, bezoekt een teruggetrokken componist die ooit als een muzikaal genie werd beschouwd. Zijn woning oogt streng en statisch, maar ademt tegelijk een vergane grootsheid. Wat begint als een professioneel interview, verandert al snel in een intieme en pijnlijke biecht.
In vijf hoofdstukken en meer dan driehonderd pagina’s ontvouwt Filipe Melo een verhaal dat pendelt tussen heden en verleden. Via flashbacks reist de lezer door de twintigste eeuw: van de opkomst van het nazisme en de naoorlogse jaren tot de discojaren en het einde van de eeuw. Toch blijft de historische context steeds ondergeschikt aan het persoonlijke drama van de protagonist.
Centraal staan universele thema’s: de complexe verhouding tussen kunst en succes, een verlammende vaderfiguur, denkbeeldige rivaliteit, gemiste kansen en de vraag in hoeverre we zelf verantwoordelijk zijn voor ons falen.
“Ik ben altijd mijn eigen grootste vijand geweest.”
Deze zin vat de essentie van Ballade voor Sophie perfect samen.
Filipe Melo bewijst opnieuw zijn talent voor psychologisch verfijnde personages. Hij vermijdt grote dramatische effecten en kiest voor nuance, stilte en geleidelijke onthulling. De bekentenis van de componist is geen zoektocht naar vergeving, maar een meedogenloos eerlijke terugblik op een leven vol verkeerde keuzes en onvervulde verwachtingen.
Melo beschouwt kunst niet als een reddingsboei, maar als een spiegel: soms confronterend, soms genadeloos. Dat maakt dit verhaal des te geloofwaardiger en aangrijpender.
Het tekenwerk van Juan Cavia is uitzonderlijk doordacht. De bladschikking, het spel met kaders en witruimte en de variërende grootte van de panelen versterken de psychologische machtsverhoudingen tussen de personages. Emoties worden vaak visueel verteld, zonder woorden.
De kleurkeuze is subtiel maar doeltreffend: zachte tinten voor herinneringen, zwaardere contrasten voor momenten van spanning of innerlijke strijd. De licht karikaturale stijl maakt gezichtsuitdrukkingen bijzonder expressief en vergroot de empathie voor de personages.
Hoewel de arcering soms ruw oogt, draagt die net bij aan de textuur en diepte van het geheel. Het resultaat is een vloeiende, meeslepende leeservaring.
Met een lezerswaardering van 4,3 op 5 behoort Ballade voor Sophie tot de best onthaalde graphic novels van de afgelopen jaren. Het is een veeleisend maar toegankelijk werk, dat de lezer uitnodigt tot reflectie en emotionele betrokkenheid.
De Nederlandse uitgave bij Uitgeverij Lauwert is dan ook bijzonder welkom. Dit is een strip die perfect past binnen het fonds van de uitgever: literair, volwassen en inhoudelijk ambitieus.
Balade voor Sophie is meer dan een portret van een kunstenaar. Het is een melancholische meditatie over tijd, herinnering en de prijs van ambitie. Een striproman met een grote emotionele impact, die nog lang blijft nazinderen nadat de laatste pagina is omgeslagen. Een absolute aanrader voor liefhebbers van literaire graphic novels.