Bijna tien jaar geleden trok Aimée de Jongh naar Lesbos, het Griekse eiland waar toen duizenden vluchtelingen vastzaten in overvolle kampen. Ze kwam terug met een schetsboek vol mensen, verhalen en beelden die nergens anders te zien waren. Vandaag verschijnen bij Scratch twee boeken die uit die reizen voortkomen: de stripreportage De wachtkamer van Europa en de grote graphic novel Samir. Samen vormen ze een van de meest aangrijpende stripreleases van dit najaar.

 

Tekenen waar camera's verboden waren

In 2017 waren de kampen op Lesbos overvol. Door het grote aantal aankomsten moesten vluchtelingen maandenlang wachten op de uitslag van hun asielaanvraag, achter hekken en prikkeldraad. Journalisten kwamen er niet binnen, camera's waren verboden. Maar een tekenaar met potlood en papier viel minder op. Zo kon De Jongh toch vastleggen hoe de mensen in het kamp leefden en wie ze waren.

Die tekeningen werden eerst een stripreportage die ze maakte in samenwerking met NRC en die op nrc.nl verscheen. De Engelstalige versie werd gepubliceerd op het platform Drawing The Times. Nu is die reportage voor het eerst in boekvorm verkrijgbaar.

De wachtkamer van Europa

De wachtkamer van Europa bundelt de oorspronkelijke stripreportage met omgevingsschetsen en portretten die De Jongh ter plaatse maakte. Het resultaat is een compact, sober boekje van 48 pagina's dat je binnenleidt in een van de meest ondoordringbare plekken van Europa. Geen grote theorieën, wel gezichten, hoeken van het kamp en de kleine details van het dagelijkse wachten.

De titel komt rechtstreeks van de vluchtelingen zelf: zo noemden zij het kamp waar ze vastzaten.

Samir: het kamp door de ogen van een kind

Wat De Jongh op Lesbos zag, liet haar niet meer los. In 2024 keerde ze terug naar het eiland, en uit die twee bezoeken groeide Samir: een fictieverhaal van 224 pagina's, volledig verteld op kindhoogte.

Samir is een kleine jongen die met zijn familie zijn thuisland moest ontvluchten omdat het er niet langer veilig was. Na een gevaarlijke reis naar Griekenland belanden ze in het kamp. Daar wacht Samir op de beslissing over waar ze naartoe mogen, met alleen een jerrycan en een voetbal als gezelschap.

Door voor het perspectief van een kind te kiezen, vermijdt De Jongh het prekerige. Ze vertelt geen cijfers maar een mensenleven. In een interview met het Franse stripmagazine Casemate omschrijft ze die aanpak als een manier om tegenwicht te bieden aan een debat dat vaak alleen over aantallen gaat en zelden over menselijkheid.

Hoop achter het prikkeldraad

In datzelfde interview vertelt De Jongh hoe ze het kamp beleefde. Ze zag er volgens haar een duidelijke wil om vluchtelingen onzichtbaar te maken: weggestopt achter prikkeldraad, zonder de mogelijkheid om eruit te gaan. Tegelijk ontmoette ze er mensen vol hoop, en kinderen die binnen het kamp gewoon blij konden zijn.

Precies die dubbelheid draagt Samir. Het boek toont de uitzichtloosheid en de wachttijd, maar ook het spel, de vriendschap en de veerkracht die kinderen zelfs op zo'n plek weten te vinden.

Lees ze samen

De Jongh, bekend van onder meer Dagen van zand en Bloesems in de herfst (met Zidrou), is een van de sterkste stemmen in de hedendaagse Europese strip. Met deze twee boeken laat ze zien hoe de strip kan getuigen waar andere media niet binnen mogen.

Wie Samir leest, krijgt een verhaal dat raakt. Wie daarna De wachtkamer van Europa openslaat, ziet de echte plek en de echte gezichten erachter. Wij raden dan ook aan om beide naast elkaar te lezen.

Praktisch

Samir
Scenario en tekeningen: Aimée de Jongh
Uitgeverij: Scratch
Hardcover, 224 pagina's, 18 x 25 cm
Adviesprijs: € 29,95
Bekijk en bestel Samir

De wachtkamer van Europa
Scenario en tekeningen: Aimée de Jongh
Uitgeverij: Scratch
Softcover, 48 pagina's, 17 x 21 cm
Adviesprijs: € 7,50
Bekijk en bestel De wachtkamer van Europa

Beide titels zijn onmiddellijk verkrijgbaar op stripweb.be en in onze winkel in Kortrijk. Ontdek ook alle strips van Aimée de Jongh en het volledige aanbod van Scratch.