©instagram foto alicja Gescinka

In een opiniestuk in De Morgen (7 januari 2026) waarschuwt Alicja Gescinska (auteur, filosoof en voorzitter van PEN Vlaanderen) voor de snelle toename van boekverboden in de Verenigde Staten. Ze verwijst naar cijfers die sinds 2021 tienduizenden bans in scholen en bibliotheken documenteren, met opnieuw duizenden extra verboden in 2025. Volgens Gescinska is dat geen reeks losse incidenten, maar een politiek klimaat waarin censuur stap voor stap wordt genormaliseerd en de vrije toegang tot ideeën onder druk komt te staan.

Ze benadrukt dat vooral boeken rond lgbtq-thema’s en racisme vaker worden geviseerd, en ziet ook een link met politieke afrekening: schrijvers die zich kritisch uitlaten over Trump zouden makkelijker doelwit worden. Florida wordt aangehaald als voorbeeld waar procedures het bannen van titels laagdrempelig maken: een klacht kan volstaan om boeken snel “tijdelijk” uit de rekken te halen, waarna een lange beoordeling de facto neerkomt op langdurige onbeschikbaarheid.

Relevantie voor de stripwereld

Voor de strip- en graphic-novelsector is dit relevant omdat hetzelfde mechanisme ook graphic novels en soortegelijken raakt: thema’s als identiteit, seksualiteit, geweld, racisme of politieke satire liggen in strips vaak expliciet “in beeld” en worden daardoor sneller betwist in school- en bibliotheekcontext. Als het bannen van boeken via klachtenprocedures eenmaal ingeburgerd raakt, komen ook graphic novels, manga en maatschappijkritische strips sneller in het vizier — precies omdat ze breed gelezen worden en maatschappelijke onderwerpen aansnijden.

De kern van Gescinska’s boodschap: een democratie kan enkel functioneren wanneer ook ongemakkelijke of afwijkende stemmen toegankelijk blijven. Dat debat is dus niet alleen literair, maar raakt het hele ecosysteem van makers, uitgevers, bibliotheken en lezers — inclusief de stripwereld. Laat ons hopen dat dit niet verder escaleert en we in Europa nog steeds kunnen rekenen op gezond verstand en de negatieve invloed vanuit Amerika kunnen weerstaan.