Joann Sfar en "Terre de sang": een nieuw boek, een verhitte controverse

Geschreven door Stripweb

Het nieuwste werk van Joann Sfar, de Franse striptekenaar bekend van De Kat van de Rabbijn, doet veel meer stof opwaaien dan de auteur zelf had voorzien. Zijn imposante graphic novel Terre de sang, le temps du désespoir — twee jaar reportage en ontmoetingen in Israël en Palestina, samengebracht in 608 pagina's — verscheen begin 2026 bij Les Arènes BD. Vrijdag 30 mei treedt Sfar ermee op tijdens het literaire festival Oh Les Beaux Jours! in Marseille. En daar speelt zich nu een controverse af die de Franse pers haalt, en waar ook de Nederlandstalige stripfan iets van moet weten.

Waar gaat "Terre de sang" over?

Het boek ontstond na de aanslagen van 7 oktober 2023. Sfar trok twee jaar lang door Israël en de Palestijnse gebieden — onder meer Ramallah, Nablus en Masafer Yatta — om mensen te ontmoeten, te luisteren, te tekenen. Het resultaat is een lijvige graphic novel die hij zelf omschrijft als een poging om naar de stemmen aan beide kanten te luisteren die voor vrede ijveren. Geïnspireerd, in zijn eigen woorden, door de pen van Joseph Kessel en de tekenstijl van Hugo Pratt, de geestelijke vader van Corto Maltese.

Het is, kortom, het soort ambitieus reportagewerk dat de graphic novel als medium op zijn best laat zien.

De controverse in Marseille

Aan de vooravond van het festival riep een Marseillaans collectief op tot een boycot van Sfar's optreden. Op affiches verscheen de leuze "Sionisten uit onze stad". De organisatie verwijt Sfar dat hij, onder de noemer van humanisme en vrede, een gevaarlijke retoriek zou voeden.

Sfar zelf reageerde in de Franse pers met een mengeling van verbijstering en verdriet. Hij beklemtoont dat hij al dertig jaar de vrede verdedigt, dat hij in zijn werk nooit haat heeft willen prediken, en dat hij zich verzet tegen extremisme aan welke kant ook. Hij houdt het boek hoog: lees het, was zijn boodschap aan de tegenstanders.

Het festival koos ervoor het optreden gewoon te laten doorgaan. In een verklaring benadrukte de organisatie dat een literair festival juist de plek is waar werken bekeken, gelezen en bediscussieerd moeten kunnen worden, ook — en misschien vooral — in een tijd vol breuklijnen. Het festival noemt zijn programmering dit jaar veelzeggend Frictions littéraires. Ook de burgemeester van Marseille, Benoît Payan, sprak zich uit tegen de oproepen tot boycot.

Waarom dit ook voor de stripwereld telt.

Het is gemakkelijk om dit af te doen als een ver-van-mijn-bedshow. Een Frans festival, een Franse polemiek. Maar de kern raakt iedereen die strips maakt, verkoopt of leest: kun je een tekenaar het podium ontzeggen op basis van wie hij is, en niet op basis van wat hij heeft gemaakt?

Sfar is geen woordvoerder van een regering. Hij is geen militair, geen politicus, geen ambassadeur. Hij is een striptekenaar — en wel een van de grootste die Frankrijk vandaag heeft. Of je het nu eens bent met de manier waarop hij in Terre de sang het Israëlisch-Palestijnse conflict benadert of niet: de kern van zijn werk is dialoog, geheugen en menselijke complexiteit. Dát is wat hij in Marseille kwam vertonen. En dát is wat dreigt te worden gesmoord.

Wat hier op het spel staat, is het principe dat al sinds Hergé en Tardi het stripmedium kleurt: de vrijheid van de tekenaar om over moeilijke werkelijkheden te tekenen, ook als die werkelijkheden geen makkelijke antwoorden hebben. Wie dat principe loslaat — voor welke politieke reden dan ook — verarmt het hele medium.

Komt er een Nederlandse vertaling?

De vraag waar elke Nederlandstalige Sfar-lezer mee zit. Op dit moment is Terre de sang, le temps du désespoir enkel beschikbaar in het Frans, uitgegeven door Les Arènes BD. Of en wanneer er een Nederlandse vertaling komt, is nog niet aangekondigd door een uitgever in het Nederlandse taalgebied. Gezien Sfar's reputatie en de zwaarte van dit project lijkt belangstelling vanuit een Nederlandse of Belgische uitgever zeker mogelijk — maar zekerheid hebben we nog niet.

Wil je het meteen weten zodra de Nederlandse editie er is? Hou stripweb.be in de gaten of laat je gegevens achter, dan brengen we je als eerste op de hoogte.

Hou me op de hoogte

Ondertussen: ontdek (of herontdek) het oeuvre van Sfar

Sfar is in het Nederlands wél ruim beschikbaar, en wie Terre de sang nog niet kan lezen, doet er goed aan zijn eerder vertaalde werk te (her)ontdekken. De Kat van de Rabbijn blijft een hoeksteen van de moderne Frans-Joodse striptraditie — geestig, warm, eruditie en pathos in één — en perfecte voorbereiding op de bredere thematiek waar Sfar nu opnieuw mee worstelt.

👉 Bekijk al het werk van Joann Sfar bij Stripweb

Bronnen: Libération (28 mei 2026, artikel van François Tonneau en Alice Pairo-Vasseur). Uitgever van Terre de sang, le temps du désespoir: Les Arènes BD, 608 pagina's, verschenen op 5 februari 2026. Beeldrechten van de cover © Les Arènes BD.