Vrijmetselarij en esoterisme in strips: een verbond dat verder gaat dan de tekentafel

Geheime genootschappen, verborgen tempels, symbolen die meer verbergen dan ze tonen — weinig thema's lenen zich zo goed voor een goede stripreeks als vrijmetselarij en esoterisme. Niet toevallig: beide draaien om initiatie, verborgen kennis en de spanning tussen wat getoond wordt en wat verborgen blijft. Die combinatie van mystiek en mysterie is dan ook al decennia een vaste waarde in de Frans-Belgische strip. Met het startschot van Het Epos van de Vrijmetselarij, nu ook in het Nederlands bij DDB, grijpen we de kans aan om dieper in te gaan op dit rijke universum — en op de esoterische reeksen die er nauw mee verweven zijn. Deze opsomming is niet limitatief maar eerder indicatief, vind je een reeks die erbij hoort laat het dan weten en we voegen die er graag bij.

Het Epos van de Vrijmetselarij: van koning Salomo tot de kathedralen van Keulen

De reeks opent met een verhaal dat ver voor onze tijdrekening speelt. In Jeruzalem voelt koning David zijn einde naderen en moet hij zijn opvolging regelen. Tegen de zin van zijn oudste zoon Adonias in kiest hij voor Salomon — even bekwaam, maar veel bezonnener. David, afstammeling van Mozes, zal zijn levenswerk niet meer kunnen voltooien: een tempel bouwen voor de Ark van het Verbond, waarin de Wetstafelen bewaard worden. "De mensen moeten weten waar God rust, om Hem beter te kunnen vereren," redeneert hij.

Eenmaal op de troon laat Salomon zijn onttroonde broer executeren en haalt hij Hiram naar Jeruzalem: een architect uit het naburige Tyrus, opgeleid in de Egyptische school. Die school hanteert een strak systeem van graden, wachtwoorden, tekens en herkenningsgebaren om kennis en de organisatie van bouwwerven door te geven — de kiem van wat later de vrijmetselarij zal worden. Maar de arbeiders morren: ze pikken het niet dat een buitenlander de plak zwaait, en eisen beter loon en meer verantwoordelijkheid.

Het tweede spoor van de reeks verplaatst ons naar 1250, waar steenhouwer Joachim Bernadone wordt aangeworven voor de bouw van de kathedraal van Keulen. Hij ontdekt er het principe van de "loge" — de houten werfkeet aan de voet van het gebouw waar ambachtslieden bij slecht weer kunnen werken en elkaar bijstaan. Een onbekende vraagt hem, in naam van een aloude traditie, om alle kennis van zijn ambacht op schrift te stellen. Omdat hij zelf niet kan schrijven, doet hij een beroep op een openbare schrijfster. Twee moorden later moet hij naar Londen vluchten.

Achter deze twee verhaallijnen — het antieke en het middeleeuwse — schuilt scenarist Didier Convard (bekend van Le Triangle secret), die het bijbelse luik voor zijn rekening neemt, terwijl Jean-Christophe Camus (Fraternités) het middeleeuwse verhaal schrijft. De tekeningen zijn van Denis Falque en Olivier Pâques, beiden duidelijk gevormd in de school van Jacques Martin: de sfeer doet sterk denken aan Alix en Jhen, met weelderige nachtelijke taferelen uit het Midden-Oosten en werven vol steigers, hout en steen.

De reeks vertelt zo, over meerdere tijdperken heen, hoe de vrijmetselarij — pas in de 17de eeuw officieel gestructureerd — teruggaat op de traditie van de antieke bouwmeesters. Fictie en historische figuren lopen door elkaar, en ondanks een uitgesproken mystieke ondertoon blijft het vooral een meeslepend avonturenverhaal.

De Geheime Driehoek: hetzelfde universum, andere sleutel

Wie via Het Epos van de Vrijmetselarij de smaak te pakken krijgt, vindt bij De Geheime Driehoek dezelfde hand van Didier Convard terug, maar dan met een hedendaagse thriller-insteek. Drie weduwen bewaren elk een fragment van een steen waarin God zelf drie tekens zou hebben gegrift — een ster, een halve maan en een kruis — na de vernietiging van de Tempel van Salomon. Die legende trekt zich door de eeuwen heen en verbindt de reeks rechtstreeks met de mythologie van Het Epos. De cover werden telkens getekend door Juillard.

• De Geheime Driehoek — Hertz
  

   

  De Geheime Driehoek — Lacrima Christi / Vrijmetselarij
  

   

• De Geheime Driehoek — INRI
  

   

• De Geheime Driehoek — Rectificando (recent lopende reeks)
  

   

Bekijk de volledige reeks

Waarom vrijmetselarij en esoterisme hand in hand gaan

Vrijmetselarij en esoterisme worden vaak in één adem genoemd, en dat is niet zomaar toeval. Beide draaien om ingewijden versus buitenstaanders, om symbolen die meer betekenen dan wat je op het eerste gezicht ziet, en om de idee dat er een verborgen, oudere waarheid schuilgaat achter de zichtbare wereld — of dat nu een tempel, een kathedraal of een occulte broederschap is. Geen wonder dat stripreeksen over de vrijmetselarij bijna automatisch flirten met tempeliers, alchemie, het occulte en verloren geheimen. Wie hiervan houdt, vindt in ons aanbod nog heel wat andere reeksen die dezelfde snaar raken:

• Nicolas Eymerich — de meedogenloze middeleeuwse inquisiteur die het bovennatuurlijke en het occulte confronteert.
  [

   

• Betoveringen — pure magie en occultisme, rechtstreeks in de titel.
  

   

• Tyndall — occulte samenzweringen en geheime genootschappen.
  

   

• Het Derde Testament — een verborgen, ketterse waarheid die door de geschiedenis wordt achtervolgd.
  
• Het derde testament -Julius
  

   

• De Laatste Tempelier — de tempeliers, onvermijdelijk verbonden met de vrijmetselaarslegende.
  

   

• De Tempelier van Notre-Dame — nog een tempelierreeks, met de kathedraal als decor.
  

   

• De Cyclus van de Twee Horizonten — Egyptische mystiek en oude geheimen.
  

   

• Macabere Sfeer — duistere, occulte verhalen in anthologievorm.
  
• Messenger — bovennatuurlijke boodschappers en verborgen machten.
  

   

• Mens Magna — occulte kennis en ingewijden.
  

   

• Jessica Blandy — vaak grenzend aan het paranormale en het duistere.
  
• Het Epos van de Vrijmetselaars — de oudere, verwante reeks naast de nieuwe uitgave.
  

   

Voor wie ook het Frans niet schuwt

Enkele parels uit hetzelfde universum zijn (nog) niet in het Nederlands verkrijgbaar, maar wel het vermelden waard voor de liefhebber:

• Marcas, Maître Franc-Maçon — rechtstreeks over een vrijmetselaarsmeester.
  
• Les Portes de Shamballah (intégrale 1) — esoterische mythologie op wereldschaal.
  
• Fraternités — van de hand van Jean-Christophe Camus, scenarist van het middeleeuwse luik van Het Epos van de V

Tot slot

Van de bouwwerven van Salomon tot de kathedraal van Keulen, van tempeliers tot occulte broederschappen: strips over vrijmetselarij en esoterisme putten uit dezelfde bron van geheimen, symbolen en initiatie. Het Epos van de Vrijmetselarij is daarbij een uitstekende instap — historisch onderbouwd, meeslepend getekend, en verbonden met een heel universum aan verwante reeksen. Benieuwd waar het verhaal je naartoe leidt?

Bron citaat recensie: F. Houriez, bdgest.com